Temat: Ściąga z Historii !
Nie wiem, czy się to komukolwiek przyda, bo jest to ściąga z konkretnego działu. xP

1466r- drugi pokój toruński. Prusy zakonne stały się lennikiem Polski.
1519- wybuch ostatniej wojny z zakonem
8 kwietnia 1525r- traktat Zygmunta Starego i Alberta Hohenzollerna
1493r- ostateczne ukształtowanie się sejmu walnego za panowania króla Jana Olbrachta
1569- unia lubelska
1661- Albert Hohenzollern oddaje księstwo protestanckie pod opiekę Polski i Litwy.
Maj 1573r- na tron polski wchodzi Henryk Walezy
Przywileje szlacheckie:
*koszycki 1374r- za panowania Ludwika Andegaweńskiego
*czerwiński- 1422r- W. Jagiełły
*warcki- 1423r- W J
*jedleńsko- krakowski- 1430,1433 W.j
*cerkwicko- nierzowski- 1454 K. Jagiellończyk
*piotrkowski-1496- Jan Olbracht
*Nihil novi- 1505- Aleksander Jagiellończyk

Przyczyny rozwoju gospodarczego:
*odzyskanie przez Polskę Pomorza Gdańskiego
*Gdańsk- portem przeładunkowym
* Wisła szlakiem handlowym
*wzrost
*produkcji zboża
*powiększenie gospodarstw szlacheckich


Senat- izba sejmu walnego w Rzeczypospolitej szlacheckiej, w jej skład wchodzili dostojnicy duchowni (arcybiskupi, biskupi katoliccy) i świeccy: wojewodowie, kasztelanowie, ministrowie( marszałek wielki, kanclerz, podkanclerz, podskarbi)
Izba poselska- izba sejmu walnego w rzeczpospolitej szlacheckiej, w jej skład wchodzili posłowie wybierani na sejmikach
Kanclerz- dostojnik państwowy, minister zarządzający kancelarią królewską, kierował m.in. spr. Zagranicznymi
Hetman- najwyższy dowódca wojskowy, oddzielny dla armii koronnej i armii litewskiej.
Unia personalna- połączenie dwóch lub więcej państw poprzez osobę wspólnego monarchy przy jednoczesnym zachowaniu obręby władz
Unia realna- związek dwóch lub więcej państw, których spawy zagraniczne , wojskowe i finansowe prowadzone są wspólnie.
Artykuły
Ruch egzekucyjny- ruch polityczny średniej szlachty w XVI w w Polsce, którego zadaniem było przeprowadzenie reform. Zmierzały one do umocnienia państwa i ograniczenia wpływów magnaterii i duchowieństwa. Ruch czasowo choć nie zawsze, stawał się ważnym sojusznikiem króla.

Pańszczyzna- przymusowa, bezpłatna praca głownie na polu roli chłopów na rzecz pana w zamian za zezwolenie na użytkowanie przez nich ziemi. Wykształciła się w okresie feudalnym w europie.
Trójpolówka- system uprawy roli polegający na tym, że w jednym roku obsiewanoi jedną część zbożami jarymi, na drugiej zbożami ozimymi, a trzecia pozostawiano. W następnym roku inaczej wykorzystywali poszczególne części pola. Poprzez to zapewniano sobie wyższą wydajność.
Liberum veto- zasada ustrojowa rzeczpospolitej obojga narodów, dająca prawo każdemu z posłów na sejmie do zerwania obrad i unieważnienia podjętych uchwał.
Rzeczpospolita- republika, forma ustroju, w którym władzę sprawują przedstawiciele społeczeństwa
Folwark- duże gospodarstwo szlacheckie wykorzystujące pracę przymusową chłopów lub prace najemną
Wolna elekcja- wybór króla przez ogół szlachty
Artykuły henrykowskie- gwarantowały tolerancję religijną, zwoływanie sejmów walnych co 2 lata, wolną elekcję, kontrolę podatków przez sejm i prawo wypowiedzenia królowi posłuszeństwa. Od tej pory artykuły henryk. Stały się aktami prawnymi.
Pakt konwenta- dotyczyły osobistych przyrzeczeń, jakie każdy elekt, od Henryka Walezego poczynając musiał odtąd składać po wyborze tronu.
Czynsze- opłaty za wykorzystywanie ziemi przez chłopów.

Albrecht Hohenzollern- (1490-1568)- ostatni wielki mistrz krzyżacki, pierwszy Książe pruski. Zręczny polityk, za którego przyczyną Prusy Książęce stały się państwem protestanckim. Dbając o rozwój nauki i kultury, poopierał działalność wydawniczą i założył w 1544r uniwersytet w Królewcu. Ostatni wielki mistrz krzyżacki, pierwszy książę pruski
Zygmunt II August- (1520-1572)ostatni król Polski z dynastii Jagiellonów. Władca wykształcony i uzdolniony polityk, zhołdował Inflanty (1561r), zapoczątkował budowę i organizację floty, poparł program reform szlacheckich i doprowadził do zawarcia unii lubelskiej. Tolerancyjny wobec reformacji, mecenas sztuk.
Henryk II Walezy- król Polski, od 1574r. Król Francji Uciekł z Polski po 4 miesiącach rządów. Jego panowanie we Francji przypadło w okres wojen religijnych. Jako sprzymierzeniec hugenotów, zginął zasztyletowany przez mnicha z obozu katolickiego.
Jan Zamoyski- (1542-1605)- kanclerz, wielki koronny i hetman. Przywódca obozu średniej szlachty przyczynił się do wprowadzenia na tron S. Batorego.
Stefan Batory(1533-1586) i Anna Jagiellonka(1523-1596). 1 maja 1576 r odbyła się koronacja ich. Nowy król dzięki reformie wojskowej i zwycięskiej wojnie z Moskwą umocnił polskie zdobycze w inflantach. Popierał tolerancje religijną i rozwój szkolnictwa: założył akademie w Wilnie.


Unia Lubelska:
W czerwcu 1569r. Zwołano do Lublina sejm walny, na który przybyli posłowie z Polski i Litwy. Uchwalono wspólnie, że Polska i Litwa to jedno nierozdzielne i nieróżne państwo. Powstała więc jedna Rzeczpospolita Obojga Narodów. Zachowano jednak odrębny skarb, wojsko, urzędy.

Wojna z Rosją:
Nad wsch. Grnaicami Rzeczpospolitj zwsłe czarne chmury. Władca Księstwa Moskiewskiego Iwan Groźny, dążąc do scalenia ziem ruskich rozpoczął wojnę z Litwą i zajął poł. Inflanty. Batory w 1578r utworzył piechotę wybraniecką. Zorganizował oddziały saperskie do budowy mostów, sypania umocnień, drążenia podkopów. Przygotował mapy. W 1579 wojska polskie zdobyły twierdze w Płocku i Wielkich Łukach. Dzięki tym sukcesom rozejm zawarty w roku 1582 w jamie Zapolskim zapewnił rzeczpospolite zwrot Inflant i ziemi połockiej
Źródło: victor.com.pl/forum/viewtopic.php?t=2852






 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   
 
  sciaga wolna elekcja
Swinka morska